System dozoru elektronicznego (SDE)

System dozoru elektronicznego (SDE)

Dozór elektroniczny jako forma odbywania kary pozbawienia wolności uregulowany został w Kodeksie karnym wykonawczym. Skazany, który spełnia ustawowe przesłanki, może odbyć całą karę pozbawienia wolności przebywając we własnym domu lub innym wyznaczonym miejscu.

 

Zalety odbywania kary w systemie dozoru elektronicznego

System dozoru elektronicznego umożliwia prowadzenie niemalże normalnego życia. Za zgodą sądu, w godzinach wskazanych w harmonogramie, można przebywać poza miejscem odbywania kary. Skazany ma zatem możliwość kontynuowania lub podjęcia pracy zarobkowej. Nie ma również przeszkód by w harmonogramie uwzględnić czas przeznaczony na wykonywanie obowiązków w gospodarstwie rolnym, kontynuowanie nauki w szkole bądź na studiach, a także inne codzienne obowiązki. Harmonogram może uwzględniać również spędzanie czasu z rodziną poza miejscem odbywania kary, uczestniczenie w praktykach religijnych, robienie zakupów, etc.

Największą zaletą SDE jest zatem możliwość odbywania kary m.in. w dotychczasowym miejscu zamieszkania wskazanym we wniosku i zaakceptowanym przez sąd. Takie rozwiązanie nie pozbawia skazanego kontaktu, często nawet kilkunastomiesięcznego, ze wspólnie zamieszkującymi członkami najbliższej rodziny, o ile godzą się oni na odbywanie przez skazanego kary w tym systemie. Skazany może z jednej strony prowadzić właściwie normalne życie, z drugiej zachowywać rygory kontroli sprawowanej m.in. przez sąd, kuratora czy pracowników Centrali Monitorowania.

 

Warunki uzyskania zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego

Sąd penitencjarny może udzielić zezwolenia na odbycie kary w SDE jeżeli:

– kara pozbawienia wolności orzeczona wobec skazanego nie przekracza 1 roku i 6 miesięcy,

– skazany posiada określone miejsce stałego pobytu,

– osoby pełnoletnie wspólnie z nim zamieszkujące/właściciele lokalu wyrażą zgody na odbywanie przez skazanego kary w SDE,

– jest to wystarczające do osiągnięcia celów kary,

– względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji, a także inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie karnym,

– udzieleniu takiego zezwolenia nie stoją na przeszkodzie warunki mieszkaniowe skazanego umożliwiające funkcjonowanie SDE, a także możliwości techniczno-organizacyjne wykonywania tego dozoru przez właściwy podmiot (art. 43la § 1 k.k.w. zm. Ustawą z dnia 31.03.2020 r. o zm. Ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. 2020 poz. 568).

 

Należy zauważyć, że wcześniej przepis przewidywał możliwość udzielenia skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego w sytuacji, gdy orzeczona wobec niego kara pozbawienia wolności nie przekraczała jednego roku. Obecnie okres ten wydłużono do roku i sześciu miesięcy.

 

Jaki organ udziela zezwolenia na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego?

Orzekanie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego należy do właściwości sądu penitencjarnego, w którego okręgu skazany przebywa. W przypadku pozytywnie rozpatrzonego wniosku, w sprawach związanych z wykonaniem postanowienia, właściwy jest sąd penitencjarny w okręgu, którego kara jest lub będzie wykonywana. Sąd penitencjarny wydaje postanowienie w terminie 30 dni od dnia wpływu wniosku.

Środki odwoławcze

Na postanowienie sądu, odmawiające udzielenia zezwolenia na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego przysługuje zażalenie do sądu odwoławczego. Ponowny wniosek skazanego lub jego obrońcy w tej sprawie może być złożony po upływie 3 miesięcy.

 

Stosowanie SDE w przypadku zastępczej kary pozbawienia wolności

W systemie dozoru elektronicznego odbywać można także zastępczą karę pozbawienia wolności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe (art. 43lb Kodeksu karnego wykonawczego). Kara zastępcza pozbawienia wolności orzekana jest w zamian za nieuiszczoną grzywnę lub niewykonaną karę ograniczenia wolności.

 

Techniczne aspekty SDE

Kontrola skazanego odbywa się za pomocą specjalnych urządzeń, nadajników i rejestratorów. Nadajnik zainstalowany jest w wodoodpornej i antyalergicznej opasce umieszczanej na nodze lub przegubie dłoni (potocznie nazywany „bransoletką”). Dodatkowo w miejscu odbywania kary montowane jest urządzenie monitorujące. Kwestiami technicznymi związanymi z monitorowaniem naruszeń podczas odbywania kary w SDE zajmuje się Służba Więzienna.

 

Złożenie wniosku

Wniosek o udzielenie zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego wraz z uzasadnieniem składa się na piśmie. Uzasadnienie wniosku powinno wykazać, że w stosunku do skazanego istnieją podstawy do ubiegania się o zezwolenie na odbycie kary pozbawienia wolności w SDE. Do wniosku złożonego przez skazanego dołącza się udzieloną na piśmie zgodę osoby lub osób pełnoletnich wspólnie z nim zamieszkujących.

Jeśli zamierzasz ubiegać się o zezwolenie na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego skontaktuj się z Kancelarią, by uzyskać pomoc w przygotowaniu prawidłowego wniosku o objęcie SDE.

Stwierdzenie nabycia spadku

Jedną z najpowszechniejszych kategorii spraw rozpoznawanych przez sądy cywilne są sprawy spadkowe, z którymi niemal każdy na pewnym etapie będzie miał...

Jak skutecznie dochodzić alimentów?

Skuteczne dochodzenie alimentów krok po kroku Kwestia roszczeń alimentacyjnych jest niezwykle szeroka, stąd nie jest możliwe zwięzłe przedstawieniu wszystkich zagadnień w ramach...

Nowy taryfikator punktów karnych za wykroczenia drogowe

Nowy taryfikator punktów karnych za wykroczenia drogowe Od 17 września 2022 roku obowiązuje nowy taryfikator punktów karnych za wykroczenia drogowe, który stanowi załącznik do...

Tymczasowo aresztowany – wniosek o umożliwienie kontaktu telefonicznego

Tymczasowo aresztowany ma prawo wnioskować (osobiście bądź przez obrońcę) o wyrażenie przez prokuraturę lub sąd (w zależności od tego...